Niezbędne urządzenia

Może też mieć bardzo różne dodatkowe wyposażenie oraz zróżnicowany zestaw funkcji.

Obecnie większość routerów ma już wbudowany punkt dostępowy sieci bezprzewodowej. Również większość notebooków (a także innych urządzeń, np. palmtopów) ma bezprzewodową kartę Wi-Fi. Można więc uznać, że wcześniej czy później technologia bezprzewodowa będzie wykorzystana w twoim domu i w związku z tym warto kupić router z interfejsem bezprzewodowym.

Spośród wielu urządzeń sieciowych należy wybrać takie, które najlepiej będzie odpowiadało potrzebom użytkowników. Trzeba więc najpierw przeanalizować te potrzeby.

Technologia bezprzewodowa (ale także przewodowa) nakłada dwa podstawowe ograniczenia: zasięg oraz przepustowość. Sprzęt najbardziej popularnego obecnie standardu 802.11g nie ma pod tym względem najlepszych parametrów, ale z powodzeniem można z niego korzystać w domu do podziału łącza internetowego. Praktyczny zasięg to ok. 30 metrów, a przepustowość i tak jest znacznie większa niż w przypadku łącza internetowego.

Standard 802.11n jest pod tym względem jeszcze lepszy, więc mogą korzystać z niego bardzo wymagające osoby. Przede wszystkim umożliwia o wiele szybsze przesyłanie danych niż w sieciach 802.11g, a nawet w sieciach przewodowych – tanie urządzenia pozwalają osiągnąć przepustowość nawet 16 MB/s. Jednocześnie jest odporniejszy na zakłócenia, więc szybkie i niezawodne połączenia sieciowe można zestawiać na większe odległości. Naturalnie do tego standardu musi być dostosowany nie tylko router, ale także karta sieciowa komputera.

W wielu przypadkach, np. do przesyłania między komputerami filmów, muzyki czy dużej ilości grafiki, lepsze może się okazać połączenie kablowe, czyli popularny Ethernet . Najczęściej występuje jako Fast Ethernet lub kilkakrotnie szybszy Gigabit Ethernet. Szczególnie ten ostatni ma dobrą przepustowość (w praktyce 30–40 MB/s), jeśli więc ta cecha jest najbardziej pożądana, warto kupić router z portami gigabitowymi.

Równie ważny jak rodzaj portów przewodowych i bezprzewodowych jest interfejs WAN łączący router z internetem. Jeśli masz dostęp do internetu przez linię telefoniczną (np. korzystasz z usługi Neostrada czy Net24), lepiej kupić router z wbudowanym modemem DSL (oczywiście, modem można kupić i konfigurować osobno, ale nie ma to większego sensu).

Routery z wbudowanymi modemami mają przynajmniej jedno gniazdko RJ-11, przez które podłącza się je do linii telefonicznej. Są w dwóch odmianach: dla analogowych linii telefonicznych (jak np. w usłudze Neostrada) oraz cyfrowych (jak w sieciach innych operatorów), czyli Annex A/B .

Internet podłączony w inny sposób, np. przez kablówkę lub sieć osiedlową, dociera do routera przez 8-stykowe gniazdo RJ-45. Odpowiedni więc będzie router bez modemu, lecz z portem WAN w postaci złącza Ethernet (często określa się to mianem routera szerokopasmo- wego).

Routery dość znacznie się różnią funkcjami związanymi z bezpieczeństwem, więc również na to należy zwrócić uwagę. Przede wszystkim powinny być wyposażone w stanową zaporę ogniową, określaną skrótem SPI (taki skrót często widnieje na opakowaniu). Jeżeli w domu z internetu korzystają dzieci, warto się zatroszczyć o sprzęt z porządnymi funkcjami kontroli rodzicielskiej – bardzo dobre zabezpieczenia mają routery firmy 3Com. Oczywiście poza tymi cechami są jeszcze dziesiątki innych, ale większość z nich nie jest zwykle używana albo w każdym routerze działa w bardzo podobny sposób.

Naturalnie sam router, choć jest wielofunkcyjnym kombajnem, jeszcze nie stanowi sieci. Potrzebuje uzupełnienia o karty sieciowe. Pecety są zawsze wyposażone w 1–2 karty Ethernet. Notebooki mają zwykle jeden taki interfejs, ale za to niemal w każdym jest bezprzewodowa karta sieciowa. Notebooki z najnowszą platformą mobilną Intela o nazwie Santa Rosa są wyposażone w wydajne karty zgodne z 802.11n.

Można się także postarać o inne urządzenia sieciowe, które ułatwią wymianę plików, wspólne korzystanie z drukarek czy zasobów multimedialnych. Nie są to elementy konieczne, ale w artykułach na następnych stronach pokażemy, jak można je wykorzystać. Na razie skupimy się jednak na stworzeniu podstawowej infrastruktury sieciowej.

Komputery można połączyć w sieć – zależnie od doświadczenia – w kilka godzin lub kilka minut. Pokażemy, jakie czynności trzeba wykonać, by zrobić to szybko i z powodzeniem.

Sposób uruchomienia sprzętu zależy od tego, jaki masz typ routera i rodzaj złącza DSL. Musisz wiedzieć, jakie domyślne parametry ma twój sprzęt – niezbędny jest jego fabryczny adres IP i hasło (znajdziesz je w instrukcji). Musisz też wiedzieć, jakie dane są potrzebne w celu podłączenia routera do internetu. Na przykład w przypadku Neostrady jest to login, hasło oraz parametry VPI/VCI . W przypadku sieci osiedlowych może być potrzebny adres IP.

Podłącz internet do routera za pomocą kabla telefonicznego (do gniazda RJ-11) lub kabla Ethernet (do gniazdka RJ-45).

Podłącz router do komputera, by umożliwić konfigurację sieci. Można to robić przez sieć przewodową lub bezprzewodową, ale ten drugi interfejs często jest wyłączony w fabrycznej konfiguracji routera. Bardziej pewne jest więc połączenie kablem Ethernet.

Włącz zasilanie routera. Po kilkunastu sekundach można się zalogować do jego interfejsu konfiguracyjnego.

Otwórz przeglądarkę internetową i w pasku adresowym wpisz domyślny adres IP routera, który znajdziesz w instrukcji obsługi, np. 192.168.0.1.

Gdy pojawi się pole na nazwę użytkownika i hasło, wpisz dane, które również znajdziesz w instrukcji obsługi (zwykle nazwa użytkownika to admin, a hasło jest puste lub też brzmi admin).

Po zalogowaniu się do interfejsu konfiguracyjnego może się pojawić kreator konfiguracji lub okno z podstawowymi parametrami do ustawienia. Np. w routerze Asus WL-600 g należy przejść do sekcji Quick Setup i kliknąć przycisk Manual Setting.

Z list dotyczących kraju i operatora (Coun try i ISP) wybierz No List, chyba że twój router stwarza możliwość wybrania twojego dostawcy internetu. Natomiast w polach dotyczących VPI i VCI wpisz odpowiednie parametry, np. dla Neostrady. Kliknij Next.

Wybierz protokół i enkapsulację. Dla Neostrady będą to ustawienia takie jak na poniższym obrazku. Kliknij Next, by przejść do następnego kroku konfiguracji.

Na końcu trzeba wprowadzić nazwę użytkownika, którą otrzymujesz od dostawcy usług internetowych, np. TP) oraz hasło uzyskane również od operatora. Po wpisaniu tych danych ponownie kliknij przycisk Mext. W przypadku routera Asus WL-600 g podłączanego do Neostrady parametry łącza internetowego są już skonfigurowane. Oczywiście w przypadku innych routerów, a także innych operatorów konfiguracja może wyglądać inaczej.

Wspomniany router Asusa od razu przechodzi do konfiguracji sieci bezprzewodowej. Wymyśl i wpisz identyfikator sieci (tzw. SSID, wybierz szyfrowanie WPA-PSK oraz wymyśl i wprowadź klucz szyfrujący Key. klucz szyfrujący nie może być zbyt prosty, powinien składać się z kilkunastu liter i cyfr. Po tej czynności kliknij Next. Ustawienie powyższych parametrów jest bardzo ważne – jeśli router sam tego nie proponuje, musisz odszukać odpowiednie ustawienia i przynajmniej włączyć szyfrowanie WPA-PSK.

Konfiguracja routera zwykle kończy się wyświetleniem ekranu podsumowującego, po czym należy nacisnąć przycisk Save/Reboot. Urządzenie jest ponownie uruchamiane, już z nowymi ustawieniami. Po chwili powinno się połączyć z internetem oraz udostępnić bezpieczne, szyfrowane połączenie bezprzewodowe.

Jeśli w przeglądarce nie pojawia się interfejs konfiguracyjny routera, przyczyną może być statyczna (ustawiona na stałe) konfiguracja karty sieciowej komputera. Tymczasem router powinien mieć możliwość automatycznego skonfigurowania tej karty. Jeżeli problem wystąpi, skorzystaj z warsztatu „Podłączanie komputerów”.

Gdy router już działa, możesz odłączyć od niego komputer, który służył do konfiguracji – przenieść w inne miejsce lub podłączyć przez Wi-Fi. W taki sam sposób można podłączyć kilka dodatkowych komputerów. Najpierw trzeba je jednak tak ustawić, by korzystały z serwera DHCP wbudowanego w router.

Otwórz Panel sterowania, a w nim opcję Połączenia sieciowe.

jeśli będziesz korzystać z tradycyjnego połączenia przez kabel sieciowy, kliknij prawym klawiszem myszy Połączenie lokalne lub Połączenie sieci bezprzewodowej, jeśli będziesz korzystać z połączenia Wi-Fi. Z menu kontekstowego wybierz Właściwości.

W oknie Właściwości kliknij Protokół internetowy TCP/IP, a następnie przycisk Właściwości.

W kolejnym oknie sprawdź, czy są zaznaczone pola Uzyskaj adres IP/DNS automatycznie. Jeśli nie – zaznacz je.

Zatwierdź zmiany, klikając przycisk OK w obu otwartych oknach.

Jeśli chcesz skorzystać z połączenia kablowego, podłącz kabel Ethernet do routera, a drugi koniec do karty sieciowej komputera. Połączenie powinno nastąpić niemal natychmiast, czemu standardowo towarzyszy dymek:

Jeżeli komputer jest wyposażony w bezprzewodową kartę sieciową, sieć Wi-Fi udostępniana przez router zostanie automatycznie wykryta. Pojawi się informujący o tym dymek:

Nawet jeżeli nie ma informacji o wykryciu sieci bezprzewodowej, kliknij ikonę Wi-Fi w zasobniku systemowym.

W oknie, które się wyświetli, kliknij Odśwież listę sieci. Gdy po chwili twoja sieć pojawi się na liście, dwukrotnie kliknij ją myszką.

Gdy zobaczysz prośbę o podanie klucza szyfrującego, wprowadź go dwukrotnie i zatwierdź, klikając przycisk Połącz. Musi to być ten sam klucz, który wymyśliłeś podczas konfiguracji routera w kroku 10 poprzedniego warsztatu. Połączenie zostanie zestawione po kilku-kilkunastu sekundach. Komputer zyska połączenie z internetem.

Współczesne routery oferują dwa algorytmy szyfrowania danych: WEP (Wired Equivalent Privacy) oraz WPA (WiFi Protected Access), przy czym każdy w kilku odmianach. Pierwszy wykorzystuje stałe klucze szyfrujące o różnej długości – od 64 do 1024 bitów. Jednak żadna odmiana, niezależnie od długości klucza, nie jest bezpieczna, ponieważ sam algorytm już parę lat temu został złamany. Routery obsługują go tylko dlatego, by zapewnić zgodność ze sprzętem starszego typu. Bez porównania lepszy jest mechanizm zabezpieczający WPA, a dla użytkowników domowych duże znaczenie mają jego odmiany z dopiskiem PSK, co oznacza Pre-Shared Key. W tym przypadku klucz (hasło) znany użytkownikom sieci nie służy bezpośrednio do szyfrowania transmisji, lecz tylko do generowania klucza szyfrującego, który zmienia się w regularnych odstępach czasu i przez to jest praktycznie niemożliwy do złamania. Szyfrowanie WPA występuje jeszcze w odmianie WPA2 (w tym także WPA2-PSK). Główna różnica jest taka, że WPA2 i WPA2-PSK mogą wykorzystywać bardzo silny algorytm szyfrujący AES, jednak jego stosowanie w domu nie przynosi praktycznie żadnych korzyści (bez AES i tak poziom bezpieczeństwa sieci jest bardzo wysoki). WPA-PSK jest więc najlepszą, optymalną metodą zabezpieczania danych w sieciach Wi-Fi.

By sieć domowa pracowała stabilnie i była bezpieczna, warto wykonać kilka dodatkowych czynności.

Hasło administratora nie powinno pozostać domyślne. W programie konfiguracyjnym odszukaj więc odpowiednie funkcje pozwalające na jego zmianę, np. w routerze Asus WL-600 g klikając kolejno w Management, Access Control i Passwords. W polu Old Password wpisz stare, domyślne hasło z konfiguracji fabrycznej, a w polach poniżej wpisz nowe hasło. Zmianę zatwierdź, klikając Save/Apply.

Świetnym sposobem zabezpieczenia dostępu do sieci bezprzewodowej jest ukrycie jej identyfikatora SSID – najlepiej to zrobić już po podłączeniu komputerów. Nowe komputery z kartami bezprzewodowymi wykryją sieć, ale z powodu braku SSID nie będą mogły się z nią połączyć. Odpowiednie ustawienia znajdziesz zwykle w sekcji Wireless. W naszym przykładzie wystarczy zaznaczyć pole Hide Access Point i kliknąć przycisk Save/Apply.

Gdy w sieci pracują urządzenia różnych producentów i różnych standardów sieciowych, może być konieczne wykorzystanie słabszego szyfrowania WEP lub całkowite jego wyłączenie. Niezbędny jest wtedy filtr adresów MAC, który daje dostęp do sieci tylko wybranym kartom sieciowym. Ustal więc adresy MAC (inaczej: adresy fizyczne) kart sieciowych w komputerach. Najlepiej to zrobić w linii poleceń, za pomocą komendy ipconfig /all. Pojawi się lista kart oraz adres fizyczny każdej z nich. W konfiguracji routera przejdź teraz do sekcji Wireless, a potem do funkcji MAC filter. Zaznacz w niej opcję Allow. Następnie dodaj kolejno do listy adresy fizyczne kart sieciowych w twoich komputerach (zwykle zamiast kresek w adresie należy zastosować dwukropki).

Sieci bezprzewodowe wykorzystują fale radiowe o określonych częstotliwościach. Oznacza to, że dwie sieci o tej samej częstotliwości będą się wzajemnie zakłócać. Są dwa rozwiązania tego problemu. W sekcji Wireless należy przejść do ustawień Advanced i – jeśli to możliwe – ustawić automatyczny wybór kanału, czyli opcję Channel zmienić na Auto. Natomiast jeśli router nie daje możliwości automatycznej konfiguracji kanału, trzeba sprawdzić, z jakich kanałów korzystają sąsiednie sieci Wi-Fi (polecamy artykuł na naszym krążku CD) i ustawić kanał własnej sieci w taki sposób, by nie kolidował z innymi sieciami, a ponadto był od nich „jak najdalej”. Zalecany jest odstęp przynajmniej dwóch kanałów, tzn. jeżeli jakaś sieć w pobliżu pracuje na kanale 5, twoja może pracować na kanale 1, 2, 8, 9, 10 itd. (z pominięciem kanałów w okolicach numeru 5).

Podczas pierwszych eksperymentów z siecią pewnie wielokrotnie się okaże, że zabrnąłeś w ślepą uliczkę i nie wiesz, jak dostać się do programu konfiguracyjnego lub wyłączyć jakieś funkcje. Sposobem na to jest przywrócenie konfiguracji fabrycznej. Zazwyczaj wystarczy wcisnąć na klika sekund przycisk z tyłu obudowy routera Factory Reset. Jeśli to nie pomaga, sprawdź w instrukcji, jak przeprowadza się reset twojego sprzętu i wykonaj go.

Router nie musi „widzieć się” z komputerami korzystającymi z sieci Wi-Fi, jednak jego całkowite ukrycie gdzieś pod biurkiem też nie jest wskazane. Musi stać mniej więcej pośrodku między komputerami korzystającymi z sieci bezprzewodowej, a także jak najbliżej komputerów połączonych siecią przewodową. Wskazane jest postawienie go na szafie lub wysokiej półce, by niskie meble nie przeszkadzały w rozchodzeniu się fal radiowych. Takie ustawienie pozwala też objąć zasięgiem sieci jedno lub dwa piętra w domu jednorodzinnym. Sprzęt bezprzewodowy musi być postawiony z daleka od przedmiotów, które mogłyby tłumić fale radiowe. Chodzi o takie urządzenia, jak: kuchenki mikrofalowe, telefony bezprzewodowe, kopiarki, a także półki metalowe, zbiorniki wodne (akwaria) czy inne przedmioty metalowe (np. wejście do windy).

Niektórzy producenci notebooków, a także bezprzewodowych kart sieciowych, dołączają do nich własne programy do konfiguracji sieci. W wielu notebookach można znaleźć program Intel PRO/Wireless, który wygląda inaczej niż standardowe narzędzia wbudowane w Windows. Zasada działania jest jednak taka sama (wykrycie sieci, wprowadzenie hasła, zestawienie połączenia). Ponadto program taki można wyłączyć, by do konfiguracji sieci wykorzystać Windows.