Przejdź do treści

Największe na świecie archiwum gier wideo traci finansowanie. To koniec projektu zachowania i archiwizacji gier?

4 minuty czytania

Niemiecka inicjatywa Internationale Computerspielesammlung (ICS) – uznawana za największe publicznie dostępne archiwum gier wideo na świecie – jest stopniowo wygaszana po wyczerpaniu publicznego finansowania. Przyszłość archiwizacji gier stoi pod znakiem zapytania.

Wszystko wskazuje na to, że projekt, który zgromadził ponad 60 tysięcy gier z różnych platform i dekad, pozostaje bez zapewnionego dalszego wsparcia instytucjonalnego. Jego cyfrowa przyszłość jest obecnie niepewna.

Koniec finansowania i decyzja o zamknięciu projektu

Jak wynika z informacji opublikowanych przez portal GamesWirtschaft, udziałowcy projektu Internationale Computerspielesammlung podjęli jednomyślną decyzję o jego wygaszeniu. Stało się to po tym, jak finansowanie ze środków publicznych zakończyło się z końcem kwietnia 2026 roku i nie zostało przedłużone przez rząd federalny Niemiec.

Zakończenie projektu ICS jest naszym zdaniem bardzo godne ubolewania – choć rozumiemy powody polityczne. Nadal jesteśmy przekonani, że – podobnie jak w przypadku innych mediów – ochrona medium kulturowego, jakim są gry, jest zadaniem publicznym. Mamy nadzieję, że uda się to zrealizować w przyszłości w innej formie. Nie tylko zdobyte przez ICS doświadczenia i wykonane prace pomogą w tym procesie, ale wszyscy udziałowcy stoją również indywidualnie do dyspozycji jako partnerzy.

Oświadczenie udziałowców ICS

Projekt był finansowany głównie przez władze Berlina oraz federalnego pełnomocnika ds. kultury i mediów. W 2025 roku odpowiedzialność za politykę gier w Niemczech przejęło Federalne Ministerstwo Badań, Technologii i Przestrzeni (BMFTR). Ministerstwo analizowało możliwość stałego, instytucjonalnego finansowania ICS, jednak uznało je za nieopłacalne ekonomicznie ze względu na skalę przedsięwzięcia i związane z nim wysokie koszty długoterminowe.

Ogromne archiwum gier i współpraca instytucji

Internationale Computerspielesammlung od 2012 roku budowało zarówno cyfrowe, jak i fizyczne archiwum gier wideo. Projekt realizowany był we współpracy z kluczowymi instytucjami branży, takimi jak niemiecki urząd klasyfikacji gier USK, berlińskie Computerspielemuseum Berlin, organizacja branżowa game oraz Uniwersytet w Poczdamie (DIGAREC – Centrum Badań nad Gierkami Komputerowymi).

W zasobach ICS znajduje się ponad 60 tysięcy gier obejmujących różne nośniki – od kartridży i dyskietek po płyty CD, DVD i Blu-ray. Kolekcja obejmuje również instrukcje, opakowania, materiały promocyjne oraz sprzęt. Publiczny katalog online uruchomiono w 2019 roku, udostępniając użytkownikom dziesiątki tysięcy rekordów katalogowych.

Status zbiorów i niepewna przyszłość bazy danych

Choć fizyczne egzemplarze pozostają w posiadaniu instytucji, które je przekazały (między innymi USK i Computerspielemuseum), przyszłość wspólnej bazy danych ICS oraz powiązanej infrastruktury cyfrowej jest obecnie przedmiotem szczegółowych analiz prawnych i technicznych. Nie jest jasne, czy katalog cyfrowy będzie dalej utrzymywany w obecnej formie.

Według informacji cytowanych przez GamesWirtschaft, struktura finansowania projektu opierała się na ograniczonym, czasowym wsparciu, które zakończyło się w kwietniu 2026 roku. Wcześniej berlińska senator ds. gospodarki Franziska Giffey wskazywała, że dalsze finansowanie po tym terminie nie jest gwarantowane. Partnerzy projektu podkreślili w oświadczeniu, że brak publicznego wsparcia uniemożliwia realizację wizji trwałego, publicznie dostępnego archiwum.

Szerszy kontekst: problem dostępności gier i presja rynku

Sprawa Internationale Computerspielesammlung wpisuje się w szerszy, globalny problem archiwizacji i dostępności gier wideo. W badaniu przeprowadzonym w 2023 roku przez Video Game History Foundation oraz Software Preservation Network wskazano, że aż 87 procent klasycznych gier wydanych w Stanach Zjednoczonych jest obecnie niedostępnych w sprzedaży. Sytuacja związana z ich dostępnością jest gorsza niż w przypadku… amerykańskich filmów niemych.

Dodatkowo w październiku 2024 roku amerykański Urząd ds. Praw Autorskich po raz czwarty od 2015 roku odmówił przyznania wyjątku od przepisów DMCA. Wyjątek ten umożliwiłby bibliotekom i archiwom zdalne udostępnianie zachowanych gier badaczom. Decyzja opowiedziała się po stronie branżowej organizacji Entertainment Software Association.

W tle funkcjonują również nieoficjalne archiwa prowadzone przez społeczność. Jednym z największych było Myrient – repozytorium przechowujące ponad 385 terabajtów danych związanych z grami. W 2026 roku miało zostać wyłączone z powodu rosnących kosztów infrastruktury, jednak społeczności udało się zabezpieczyć jego pełną kopię.

Dodatkowym czynnikiem wpływającym na przyszłość archiwizacji jest decyzja firmy Sony o stopniowym wygaszaniu produkcji fizycznych nośników gier na konsole PlayStation. Produkcja ma zostać zakończona od stycznia 2028 roku dla wszystkich nowych tytułów, a koncern rozpoczął już transformację fabryki produkującej wspomniane nośniki. Zmiana ta może jeszcze bardziej utrudnić przyszłe próby zachowania gier w formie materialnej i kolekcjonerskiej.

Podsumowanie

Wygaszenie Internationale Computerspielesammlung uznawane jest przez branżę za poważny cios dla ochrony dziedzictwa kultury gier w Niemczech i Europie. Partnerzy projektu wyrażają nadzieję, że mimo likwidacji struktury ICS, zgromadzone doświadczenia i zasoby pozwolą na realizację podobnej inicjatywy w innej formie w przyszłości. Na razie jednak ponad 60 tysięcy tytułów pozostaje bez gwarancji długoterminowego, publicznego dostępu cyfrowego. To niewątpliwie wielka strata i kolejne tego rodzaju zdarzenie pokazujące, że gry mimo wszystko przez ogół społeczeństwa są traktowane jako ten „gorszy” dział kultury.

0 komentarzy

Zostaw komentarz